Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΟΥ ΔΕΔΕΤΑΙ. Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΝΑΙ ΖΩΝΤΑΝΟΣ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΦΗΡΗΜΕΝΗ ΕΝΝΟΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟ. ΓΙ' ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΖΩΝΤΑΝΟΣ. ΕΙΝΑΙ Ο ΕΝΥΠΟΣΤΑΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, Ο ΥΙΟΣ, ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ. ΚΑΙ ΣΑΝ ΠΡΟΣΩΠΟ ΔΙΚΑΙΩΝΕΙ, ΦΩΤΙΖΕΙ, ΣΤΗΡΙΖΕΙ, ΚΑΘΟΔΗΓΕΙ, ΤΡΕΦΕΙ, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ, ΕΝΙΣΧΥΕΙ, ΕΚΔΙΚΕΙΤΑΙ. ΓΙ' ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΝΑ ΜΕΛΕΤΑΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΚΟΥΜΕ ΤΟ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. (ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 1927-2006) - ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
Ο Ρωμανός έγραψε χίλιες περίπου συνθέσεις από τις όποιες διασώθηκε μόνο
το ένα δέκατο. Πολυποίκιλα τα θέματά του. Ύμνησε όλους σχεδόν τους
Αγίους και τις εορτές της Χριστιανικής Εκκλησίας. Ανεξάντλητος στις
συλλήψεις και στον πλούτο ιδεών, γνωρίζοντας τον τρόπο να προσδίνει
πρωτοτυπία ακόμη και στα πιο κοινά θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς
θέματα. Το χωρίς χάρη πολλές φορές υλικό του (γεγονότα και βίος Αγίων)
μπορούσε να το μετατρέψει σε ζωντανό δραματικό πίνακα. Τα πρόσωπα των
Αγίων αλλά και της Παναγίας και του Χριστού παρουσιάζονται απόλυτα
ζωντανά χωρίς τίποτα το νεκρικό ή απόκοσμο. Η ποίηση του Ρωμανού του Μελωδού εκφράζει την ίδια την εποχή του, τους
πόθους και τις ελπίδες εκείνων των ανθρώπων. Γι΄ αυτό και το έργο του
δεν εξετάζεται μόνο από Θρησκευτικής άποψης ή λογοτεχνικής αλλά και
ιστορικής και λαογραφικής. Η γλώσσα του απλή, χωρίς στόμφους και όπου
παρουσιάζεται ρητορική μακρολογία επειδή έτσι επιβαλλόταν από την ανάγκη
των τότε λειτουργικών πλαισίων, αυτή γίνεται χωρίς να κουράζει. Γενικά
οι φράσεις του περιέχουν μια πλαστικότητα, μεστή νοημάτων κατά μια άψογη
τεχνική όπως παραδέχονται ειδικοί.
Ο διάσημος Γερμάνος βυζαντινολόγος καθηγητής Κρουμβάχερ, πλέκει το
εγκώμιο του Ρωμανού. Η κριτική, λέει, ανακήρυξε τον Ρωμανό σαν τον
μεγαλύτερο ποιητή του Βυζαντινού αιώνα, αληθινό Πίνδαρο αυτού. Κατείχε
ανεξάντλητο πλούτο ιδεών, ανυπέρβλητη πλαστικότητα φράσεως, μεστή και
δυνατή γλώσσα, θησαυρό αρμονίας ποικίλων και καλλιτεχνικών ρυθμών.
Ο Άγιος Βησσαρίων γεννήθηκε στην Πόρτα Παναγιά Τρικάλων το 1490 μ.Χ.,
λίγα χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Τούρκους. Αν
και οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες, γαλουχήθηκε και ανατράφηκε από τους
ευλαβείς γονείς του με τα ιερά νάματα της αγίας πίστεώς μας και τα
ιδεώδη του Γένους μας σε ένα γεμάτο θεοσέβεια οικογενειακό περιβάλλον. Από την νεανική του ηλικία διακρινόταν για την
ευφυΐα και τη σύνεσή του αλλά και για την ευθύτητα του χαρακτήρος του,
την αγνότητα και σωφροσύνη του, την ταπεινοφροσύνη και την βαθειά
πίστη του, την απέραντη αγάπη του. Από πολύ μικρός εκδήλωσε την
κλίση του προς τον μοναχισμό. Σε ηλικία μόλις 10 ετών έγινε
υποταχτικός (καλογεροπαίδι) στον μητροπολίτη Λαρίσης Μάρκο, που τον
χειροτόνησε διάκονο και πρεσβύτερο. Το έτος 1517 μ.Χ. εκλέγεται
επίσκοπος Ελασσώνος και το 1521 μ.Χ. αναλαμβάνει την διοίκηση της
επισκοπής Σταγών. Το Μάρτιο του 1527 μ.Χ. αναβιβάζεται στον θρόνο της
Μητροπόλεως Λαρίσης, κατέχοντας παράλληλα, μέχρι τον Αύγουστο 1529
μ.Χ., ως «τοποτηρητής», και την επισκοπή Σταγών, και ακτινοβολεί με την
αγιότητα της ζωής του και την καταπληκτική αγαθοεργό δράση του, ενώ
συγχρόνως υπομένει με θαυμαστή ανεξικακία συκοφαντίες και σκληρές
δοκιμασίες στις οποίες έλαμψε «ὡς χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ».
Σας παρακαλώ δε, αδελφοί μου, στο όνομα και εξ ονόματος του Κυρίου ημών
Ιησού Χριστού να είσθε όλοι ομόφωνοι και να λέγετε σαν από μια καρδία,
την ίδια ομολογία της πίστεώς σας και να μη υπάρχουν μεταξύ σας σχίσματα
και διαιρέσεις, αλλά να είσθε συγκρατημένοι, κατηρτησμένοι και ενωμένοι
μεταξύ σας με τα αυτά φρονήματα και με την αυτήν γνώμην. 11
Διότι-σας το καθιστώ αυτό γνωστόν-μου ανεφέρθη από τους οικιακούς και
συγγενείς της Χλόης για σας, αδελφοί μου, ότι υπάρχουν μεταξύ σας
αντιθέσεις και φιλονεικίαι. 12 Εννοώ δε
τούτο, ότι ο καθένας από σας, θέλων να παρουσιάση ανώτερον τον εαυτόν
του από τους άλλους, λέγει· “εγώ μεν είμαι του Παύλου μαθητής”. Αλλος
λέγει· “εγώ είμαι του Απολλώ”. και άλλος· “εγώ είμαι μαθητής του Κηφά”,
και άλλος· “εγώ είμαι μαθητής του Χριστού”. 13
Εχει, λοιπόν, διαιρεθή ο Χριστός και η Εκκλησία του εις κόμματα και εις
μερίδας; Ερωτώ ειδικώτερα σας, που διαλαλείτε και λέγετε ότι είσθε του
Παύλου· μήπως ο Παύλος εσταυρώθη προς χάριν σας, δια να λάβετε την
σωτηρίαν; Η μήπως έχετε βαπτισθή στο όνομα του Παύλου; 14
Ας είναι ευλογημένον και δοξασμένον το όνομα του Θεού, ο οποίος έφερεν
έτσι τα πράγματα, ώστε από σας να μη βαπτίσω κανένα, ειμή μόνον τον
Κρίσπον και τον Γαϊον. 15 Και έτσι δεν ημπορεί να πη κανείς, ότι εβάπτισα Χριστιανούς στο ιδικόν μου όνομα. 16 Εβάπτισα ακόμη και την οικογένειαν του Στεφανά· εκτός δε από αυτούς δεν γνωρίζω, αν έχω βαπτίσει κανένα άλλον. 17
Αλλωστε εγώ δεν είχα ως κύριον έργον μου την τέλεσιν του μυστηρίου του
βαπτίσματος, διότι δεν με έστειλεν ο Χριστός ως Απόστολόν του εις την
οικουμένην να βαπτίζω, αλλά να κηρύττω το χαρμόσυνον μήνυμα της
σωτηρίας. Αυτό δε το κήρυγμα δεν το κάνω με την δύναμιν και τα ρητορικά
σχήματα της ανθρωπίνης σοφίας, μη τυχόν και χάση την σωτήριον δύναμίν
του και την άπειρον θείαν αξίαν του ο σταυρός του Κυρίου.
Και όταν εβγήκεν ο Ιησούς από εκεί που έμενεν, είδε πολύν λαόν, επλαγχνίσθη αυτούς και εθεράπευσεν όλους όσοι ήσαν άρωστοι. 15
Αργά δε το απόγευμα προσήλθαν οι μαθηταί και του είπαν· “ο τόπος είναι
έρημος και η ώρα έχει περάσει· διέλυσε τα πλήθη, ώστε να πάνε εις τα
γύρω χωριά και να αγοράσουν δια τον εαυτόν τους τροφάς”. 16
Ο δε Ιησούς τους είπεν· “δεν έχουν ανάγκην να πάνε· δώστε τους σεις να
φάγουν”. (Και είπε τούτο, δια να δώση ευκαιρίαν στους μαθητάς να δείξουν
την αγάπην των, αλλά και δια να τους προπαρασκευάση ψυχολογικώς δια το
θαύμα). 17 Εκείνοι δε του είπαν· “εδώ δεν έχομεν παρά μόνον πέντε άρτους και δύο ψάρια”. 18 Ο δε Ιησούς είπε “φέρετέ τα εδώ εις εμέ”. 19
Και αφού συνέστησε εις τα πλήθη να καθήσουν επάνω εις τα χόρτα, επήρε
τους πέντε άρτους και τα δύο ψάρια, εσήκωσε τα μάτια στον ουρανόν, δια
να ευχαριστήση τον ουράνιον Πατέρα, ευλόγησε, έκοψε τους άρτους εις
κομμάτια και τα έδωσε στους μαθητάς και οι μαθηταί στους όχλους. 20 Εφαγαν δε όλοι και εχόρτασαν και εμάζευσαν ο,τι επερίσσευσεν από τα κομμάτια, δώδεκα κοφίνια γεμάτα. 21 Εκείνοι δε που έφαγαν ήσαν πέντε περίπου χιλιάδες, εκτός από τας γυναίκας και τα παιδιά. 22
Και αμέσως ο Ιησούς ηνάγκασε τους μαθητάς να εισέλθουν στο πλοίον και
να πάνε προ αυτού στο απέναντι μέρος, μέχρις ότου αυτός απολύση τα πλήθη
του λαού. (Τούτο δε το έκαμε δια να μη παρασυρθούν και οι μαθηταί από
τον άκριτον ενθουσιασμόν των ανθρώπων αυτών, που ήθελαν να τον
ανακηρύξουν βασιλέα).